Tin Hoạt động >> Văn hóa - Xã hội

Tết thanh minh của người Tày Lục Yên

28/04/2019 08:57:42 Xem cỡ chữ Google
Theo phong tục của dân tộc Tày ở Lục Yên( Yên Bái), Tết Thanh Minh được tổ chức vào ngày 3 tháng Ba âm lịch, mặc dù qua thời gian đã có nhiều đổi thay song đây là một trong những ngày lễ quan trọng nhất trong năm. Các gia đình tổ chức tảo mộ tổ tiên trong ngày Tết Thanh Minh đã tạo nên nét đẹp văn hóa đậm đà bản sắc dân tộc.

Người Tày Lục Yên làm xôi màu cho tết Thanh Minh

Vào ngày Tết Thanh Minh, tại các xã ở Lục Yên- nơi có đông đồng bào dân tộc Tày sinh sống,  ở khắp các sườn đồi, bãi đất nơi có những khu mộ tập trung người đông như ngày hội. Mọi người đến khu mộ của gia đình từ sớm để thắp hương xin phép thần thổ địa rồi phát cỏ cây, dọn dẹp khu mộ sạch sẽ. Sau đó, kính cẩn thắp hương và bày cỗ, rót rượu khấn mời tổ tiên. Trong mâm cỗ cúng tổ tiên ngoài mộ của  người dân nơi đây thường có thịt gà, thịt lợn, cá rán, hương hoa, quả, bánh kẹo, giấy tiền, rượu..., trong đó một món không thể thiếu là xôi đỏ, đen. Gọi xôi đỏ, đen 2 màu nhưng các gia đình đều thể hiện tấm lòng với nhiều loại xôi ngũ sắc như: đỏ, xanh, đen, tím, vàng.... Màu xôi đều được làm từ các loại lá rừng trông rất bắt mắt. Xôi có mùi thơm đặc trưng của cây cỏ, không thể lẫn với bất cứ loại xôi nào khác. Theo bà Hoàng Thị Thảo- thôn Mỏ Cao- xã An Phú chia sẻ: Người Tày ở An Phú cũng giống như người Tày các xã trên địa bàn huyện Lục Yên quan niệm Tết Thanh Minh không thể thiếu xôi đăm đeng, đây là món ăn có từ thời xa xưa cho đến nay vẫn được gìn giữ…

Năm nào cũng vậy, cứ đến ngày 3 tháng Ba âm lịch, gia đình bà Hoàng Thị Thư- thôn Cây Mơ- xã Liễu Đô đều tổ chức Tết Thanh Minh. Bà Thư cho biết: Từ sáng sớm mọi người trong gia đình đã có mặt đông đủ để làm các món ăn truyền thống. Đây là tết quan trọng với gia đình khi các con cháu, họ hàng cùng về quây quần chia sẻ công việc, tạo sự gắn bó thành viên của gia đình. Trong tiềm thức của những người dân tộc tày Lục Yên xa quê, ngày Tết Thanh Minh luôn là ngày con cháu nhớ đến công ơn sinh thành và dưỡng dục của người đã khuất nên dù sinh sống hay làm ăn ở bất cứ nơi đâu cũng sẽ trở về bên phần mộ gia đình, tổ tiên. Người Tày, ở Lục Yên cho rằng, có thể Tết Nguyên đán không về quê nhà được nhưng không thể vắng mặt trong ngày Tết Thanh Minh. Chị Nông Thị Thu Hà, quê ở xã An Phú, hiện đang sinh sống tại Bình Dương cho biết: Tôi đi làm ăn ở miền Nam, tuy xa nhà nhưng năm nào cứ đến Tết Thanh Minh tôi đều về quê với gia đình để tảo mộ nhằm tri ân và tưởng nhớ tổ tiên.

Đối với người Tày sống ở Lục Yên, Tết Thanh Minh là ngày họ hàng gặp gỡ đông đủ nhất trong năm. Ngoài việc chính lễ cho ông bà, tổ tiên, còn là dịp nhắc nhở con cháu phải nhớ ơn và biết về cội nguồn, dòng tộc. Bên cạnh những ngôi mộ được trông nom, săn sóc, còn có những ngôi mộ vô chủ, không người thăm viếng. Những người có lòng nhân đức thường cắm một nén hương, đốt nắm vàng mã cho những ngôi mộ này. Mọi người đi tảo mộ đều ăn vận chỉnh tề. Các cụ già thì khấn vái nơi phần mộ. Thanh niên nam nữ quét dọn, sửa sang, đắp mới cho các ngôi mộ. Cả trẻ em cũng theo cha mẹ đi tảo mộ, trước là để biết về những ngôi mộ của gia tiên, sau là bố mẹ muốn tập cho con cháu sự kính trọng tổ tiên qua tục viếng mộ. 
Sau khi tảo mộ, khắp các bìa rừng, đồi núi, các ngôi mộ được cắm cây nêu với nhiều màu sắc. Bao nhiêu ngôi mộ là bấy nhiêu cây nêu, báo hiệu con cháu đã hoàn tất việc tảo mộ cho ông bà, tổ tiên. Mọi người cùng kể cho con cháu chuyện về những người đã khuất. Đây chính là dịp để mọi người báo hiếu, đền đáp ơn sinh thành của cha mẹ, tổ tiên; nhắc nhở mỗi người nhớ về quê hương, nguồn cội. Hình ảnh các gia đình quây quần bên phần mộ tổ tiên trong Tết Thanh Minh tạo nên nét đẹp văn hóa đậm đà bản sắc dân tộc./.

Khắc Điệp - Trung tâm TT&VH Lục Yên

15oC

Thấp nhất 13°C, cao nhất 17°C. Trời nhiều mây, . Áp suất không khí hPa.
Độ ẩm trung bình %. Tốc độ gió km/h