Tin Hoạt động >> Văn hóa - Xã hội

Độc đáo Lễ hội Đình Ba Chãng, xã Phúc An, huyện Yên Bình

28/02/2018 11:42:35 Xem cỡ chữ Google
Ngày 25/2 (tức mùng 10 tháng Giêng năm Mậu Tuất), tại Đình làng Ba Chãng thuộc xã Phúc An, huyện Yên Bình, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân các dân tộc xã Phúc An đã long trọng tổ chức Lễ hội Đình Ba Chãng.

Đoàn lễ tiến vào Đình làng

Đình Ba Chãng của người Cao Lan được hình thành vào khoảng cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX, Đình Ba Chãng có cấu trúc chữ Nhất gồm 3 gian, mái lợp cọ, không có tường, phía đầu hồi có 3 ban thờ riêng được ghép bằng ván gỗ thành hình hộp, trong mỗi ban thờ có 1 bát nhang và một số hình chim, người… cắt bằng giấy mầu đỏ, xanh, trắng, không có tượng tranh thờ. Đình được xây dựng đánh dấu mốc lịch sử thời gian di cư của người Cao Lan từ huyện Sơn Dương đến lập làng Ba Chãng, làng Khuôn Đát, xã Vô Tha, tổng Ẩm Phúc, phủ Yên Bình, tỉnh Tuyên Quang (nay xã Phúc An, huyện Yên Bình, tỉnh Yên Bái), đồng thời gắn với lịch sử xây dựng và phát triển hàng trăm năm của vùng đất Phúc An xưa và nay. Đình Ba Chãng của người Cao Lan, xã Phúc An được dựng để thờ cúng Thành Hoàng (Phúc Thần) - người có công đưa dân Cao Lan đến lập làng Ba Chãng, Thổ Công (Thổ Địa, Ông Địa), Thần Nông, Thần núi Cao Sơn đại vương, Thần sông... Ngoài ra, trong đình còn thờ công chúa Quỳnh Hoa, Quế Hoa cầu mong các Thần che chở, phù hộ cho người an vật thịnh, cho bản làng bình an, mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu. Đình Ba Chãng của dân tộc Cao Lan được xếp hạng Di tích lịch sử văn hóa năm 2016.

Lễ hội chính ở đình Ba Chãng được tổ chức hàng năm vào mùa xuân, mùa vạn vật sinh sôi nảy nở, tiết trời ấm áp. Ngay từ sáng sớm, ông Trùm (người được dân làng tin tưởng, giao cho phục vụ công tác thờ cúng tại đình) cùng với các cụ cao tuổi trong làng ra đình từ rất sớm để bao sái đồ thờ tự, quét dọn vệ sinh sạch sẽ trong đình. Theo tục lệ, ông Trùm phải chuẩn bị hai mâm lễ nhỏ gồm mâm lễ chay và mâm lễ tạp: Lễ chay gồm có một mâm ngũ quả, xôi nếp và chè...; lễ mặn gồm có 01 chiếc thủ lợn, gà trống mổ sạch luộc nguyên con để nguyên nội tạng và một mâm xôi nếp cùng rượu trắng. Khi hoàn thành các thủ tục cần thiết, ông Trùm thắp hương thay mặt cho dân làng cung thỉnh với Thành Hoàng và các vị thần, làm thủ tục xin âm dương để xin phép các vị cho dân làng được mở lễ hội theo lệ hàng năm.

Theo tục lệ, đến khoảng 8 giờ sáng, bà con dân làng chuẩn bị các mâm cỗ tại gia, khẩn cầu xin phép tổ tiên rồi từng hộ gánh lễ đi nối tiếp nhau ra đình. Các lễ vật tùy theo điều kiện từng gia đình gồm: gà, xôi, thịt, rượu... Đa phần các mâm lễ vào dịp khai xuân thường là những mâm lễ to, có đủ lễ chay và lễ tạp.

Sau khi dân làng gánh lễ ra đình, các mâm lễ được ông Trùm tập hợp và chọn lựa dâng lên các ban thờ. Trang phục của ông Trùm và ban tế lễ được mặc theo trang phục truyền thống đầu đội khăn, mặc áo chàm... Sau khi các hoàn thành xong các thủ tục cần thiết, ông Trùm đại diện cho dân làng bắt đầu thực hiện nghi thức tế lễ. Bài cúng bằng chữ nôm được ông Trùm dịch và khấn theo tiếng địa phương mang ý nghĩa cầu cho mưa thuận gió hòa, mùa màng tốt tươi, không xảy ra thiên tai, dịch bệnh ảnh hưởng đến dân làng, mọi gia đình gặp may mắn, an lành, mạnh khỏe...

Nhân dân tham gia ném còn

Phần hội Đình Ba Chãng được tổ chức công phu và mang tính cộng đồng cao, gồm những trò chơi dân gian như: Ném còn, kéo co, chọi gà, bịt mắt bắt vịt, thi đan rọ tôm, múa sạp… thu hút được sự tham gia của nhân dân địa phương và các vùng lân cận.

Điểm nhấn trong lễ hội, là phần thi đan rọ tôm của các thôn trong xã. Đây là hoạt động không chỉ tôn vinh vẻ đẹp, bản sắc mà còn là sự cổ vũ động viên nhân dân gìn giữ, phát huy ngành nghề truyền thống mang lại thu nhập kinh tế cho người dân địa phương trong nhiều năm qua./.

 

Phòng Xây dựng nếp sống văn hóa và gia đình

15oC

Thấp nhất 13°C, cao nhất 17°C. Trời nhiều mây, . Áp suất không khí hPa.
Độ ẩm trung bình %. Tốc độ gió km/h